TARİHİN BİNBİR HALİ

  PROF. DR. BEHRAM KURŞUNOĞLU  Hayatı 1922'de Çaykara, Trabzon'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nden mezun olduktan sonra, Cambridge ve Edinburgh üniversitelerinde doktora yaptı. Albert Einstein ve Erwin Schrödinger gibi fizik devleriyle birebir çalışma fırsatı buldu. Miami Üniversitesi'nde "Global Foundation for Scientific Research" kurdu. Her yıl düzenlenen "Miami Konferansları" ile dünyanın en önemli fizikçilerini bir araya getirdi. 2003'te vefat etti. Teorik Fizik Kurşunoğlu'nun ana çalışma alanı, "Genelleştirilmiş İzafiyet Teorisi" idi. Einstein'ın genel görelilik teorisini genişleterek, elektromanyetizma ile kütleçekimi aynı matematiksel çatı altında birleştirmeye çalıştı. Bu, "Birleşik Alan Teorileri" denen ve fizikteki en zor problemlerden biri olan alana yaptığı önemli bir katkıydı. Ayrıca nükleer fizik ve yüksek enerji fiziği üzerine çalıştı. Bilime Katkıları Einstein'ın hayatının son dönemin...

 AFET İNAN  Hayatı 1908'de Selanik'te doğdu. Ailesi Balkan Savaşları sırasında Anadolu'ya göç etti. Bursa Kız Öğretmen Okulu'nu bitirdi. 1925'te, henüz 17 yaşındayken İzmir'de öğretmenlik yaparken Mustafa Kemal Atatürk'le tanıştı. Atatürk, onun zekasını ve öğrenme arzusunu fark ederek, onu tarih ve sosyoloji alanında yetiştirmeye karar verdi. İsviçre'de Lozan Üniversitesi'nde sosyal bilimler eğitimi aldı, doktorasını tamamladı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Türkiye'nin ilk kadın tarih profesörü oldu. 1985'te vefat etti. Tarih ve Sosyoloji Afet İnan'ın en önemli çalışması, "Türk Tarih Tezi"nin oluşturulmasına yaptığı katkıdır. Atatürk'ün direktifiyle, Türk tarihinin derinliğini ve medeniyete katkılarını bilimsel yöntemlerle ortaya koymak için çalıştı. "Türk Tarihinin Ana Hatları" adlı eserin hazırlanmasında aktif rol aldı. Diğer önemli çalışması ise antropoloji alanındadır. Atatürk'...

 OKTAY SİNANOĞLU  Hayatı 1935'te babasının Türkiye'nin başkonsolosu olduğu Bari, İtalya'da doğdu. Ailesi 1939'da Türkiye'ye döndü. Ankara'da TED Koleji'ni birincilikle bitirdi. Kimya mühendisliği okumak üzere devlet bursuyla ABD'ye gönderildi. Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'de kimya mühendisliği lisansını 2 yılda tamamladı. MIT'de yüksek lisans ve doktorasını yaptı. 26 yaşında Yale Üniversitesi'nde "tüm zamanların en genç profesörü" unvanını aldı. 2015'te vefat etti. Kuantum Kimyası ve Moleküler Biyofizik Sinanoğlu'nun bilime en büyük katkısı, "Çözgen (Solvent) Etkileşimlerinin Teorisi"ni geliştirmesidir. Bu teori, kimyasal reaksiyonların çözücü ortamlarda nasıl gerçekleştiğini matematiksel olarak açıklayan devrim niteliğinde bir çalışmaydı. Ayrıca "Many-Electron Theory of Atoms and Molecules" adlı kitabı, kuantum kimyasının temel kitaplarından biri haline geldi. DNA'nın yapısı ve kanser mekanizmal...

 CELAL ŞENGÖR  Hayatı 1955'te İstanbul'da doğdu. Çocukken babasının getirdiği ansiklopedilerdeki dağ ve volkan resimlerine hayran kalarak jeoloji sevdası başladı. Robert Kolej'den sonra, State University of New York at Albany'de jeoloji eğitimi aldı. Doktorasını İstanbul Teknik Üniversitesi'nde tamamladı. Çalışmalarını özellikle tektonik üzerine yoğunlaştırdı. ITÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü'nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Jeoloji (Tektonik) Celal Şengör, dünyanın en önemli tektonikçilerinden biridir. En büyük katkısı, "Paleotetis" ve "Neotetis" adını verdiği kadim okyanusların tarihini çözmesidir. Yaklaşık 300 milyon yıl önce var olan ve sonradan kapanan bu dev okyanusların kalıntıları, bugün Alpler'den Himalayalar'a, Türkiye'den İran'a uzanan dağ kuşaklarını oluşturur. Şengör, bu dev süreci haritalandırarak, Avrasya'daki dağların, fay hatlarının ve deprem bölgelerinin neden olduğunu anlamamızı sağladı. Bi...

  PROF. DR. GAZİ YAŞARGİL  Hayatı 1925'te Diyarbakır'ın Lice ilçesinde doğdu. Babası yargıçtı. İlkokulu doğduğu topraklarda okuduktan sonra, ailesiyle Almanya'ya taşındı. II. Dünya Savaşı'nda Alman ordusunda sağlıkçı olarak görev yaptı. Savaştan sonra tıp eğitimini Basel Üniversitesi'nde tamamladı. Nöroşirürji ihtisasını Zürih'te yaptı. Amerika'da çalıştığı dönemde, mikroskop altında çalışma teknikleri üzerine kafa yordu ve kendi çağını değiştirecek bir devrime imza attı. Tıp (Nöroşirürji) Gazi Yaşargil, tıp tarihine "Mikrocerrahi Tekniğinin Babası" olarak geçmiştir. 1960'lara kadar beyin cerrahisi, çıplak gözle ve kaba aletlerle yapılıyordu. Yaşargil, ameliyat mikroskobunu beyin cerrahisine sokarak her şeyi değiştirdi. Mikro aletler geliştirdi. İncecik damarları dikmeyi başardı. Bu sayede, daha önce ulaşılamayan veya ameliyat edilemeyen beyin tümörleri, anevrizmalar ve arteriyovenöz malformasyonlar başarıyla tedavi edilebildi. Bilime Katkıları...

 AZİZ SANCAR  Hayatı 1946'da Mardin'in Savur ilçesinde, okuma yazma bilmeyen ancak çocuklarının eğitimine önem veren bir anne-babanın sekiz çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirdikten sonra iki yıl Savur'da sağlık ocağında doktorluk yaptı. ABD'ye giderek Dallas'taki Teksas Üniversitesi'nde moleküler biyoloji alanında doktorasını tamamladı. Hayatını, Kuzey Karolina Üniversitesi'nde DNA onarım mekanizmalarını araştırmaya adadı. 2015 yılında Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı. Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Sancar'ın Nobel ödülü getiren çalışması, "DNA Onarım Mekanizmaları" üzerinedir. Her gün vücudumuzdaki hücrelerin DNA'sı, güneşin UV ışınları, sigara dumanı, radyasyon gibi etkenlerle binlerce kez hasar görür. Sancar, özellikle "nükleotid eksizyon onarımı" adı verilen mekanizmayı moleküler düzeyde haritalandırdı. Hasar görmüş DNA parçalarının nasıl kesilip çıkarıldığını, doğru bilginin nasıl yerin...