CAHİT ARF (1910-1997)

-

 CAHİT ARF


Hayatı

1910'da Selanik'te doğdu. Ailesi Balkan Savaşı sırasında İstanbul'a göç etti. Liseyi Paris'te okudu, matematik dehası orada patladı. İstanbul Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra devlet bursuyla Göttingen Üniversitesi'ne gitti. Doktorasını orada tamamladı. Türkiye'ye döndü, İstanbul Üniversitesi'nde, Robert Kolej'de ve en son ODTÜ'de hoca olarak nesiller yetiştirdi. 1997'de kalp yetmezliğinden vefat etti.

Matematik

Cahit Arf'ın matematiğe katkısı o kadar derindir ki, onun adı matematik tarihine kazınmıştir: Arf Değişmezi (Arf Invariant), Hasse-Arf Teoremi, Arf Halkaları. En sevdiği alanlar cebir, sayılar teorisi ve esnek geometriydi. "Matematik, doğruyu görmek, doğruyu bulmak ve doğruyu anlatmaktır" derdi.

Bilime Katkıları

Sentetik geometri problemlerini cetvel ve pergelle çözülebilir hale getiren "Arf Kapanışı" kavramını geliştirdi. Cisimlerin kuadratik formlarının sınıflandırılması problemini çözdü. Türkiye'de yüksek matematiğin gelişmesi için canla başla çalıştı. Türk Matematik Derneği'nin kurucularındandı.

Mirası

Cahit Arf, Türkiye'nin yetiştirdiği dünya çapındaki ilk matematikçilerdendir. Çalışmaları hala uluslararası matematik literatüründe referans olarak gösterilir. Adı, TÜBİTAK'ın en prestijli bilim ödülüne (Cahit Arf Bilim Ödülü), okullara, semt salonlarına ve ODTÜ'deki bir yurda verilmiştir. "Matematik de aslında sanattır" sözü, onun bilime bakışını özetler.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

NERMİN ABADAN-UNAT (d. 1921)

-
Resim
 NERMİN ABADAN-UNAT  Hayatı 1921'de Viyana'da doğdu. Babası diplomat olduğu için çocukluğu Avrupa'da geçti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ni bitirdi. Almanya'da sosyoloji doktorası yaptı. Türkiye'ye döndükten sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde öğretim üyesi oldu. Türkiye'de sosyoloji ve siyaset bilimi alanlarının gelişmesine büyük katkı sağladı. Halen (2024 itibariyle) 103 yaşında olan Abadan-Unat, Türkiye'nin en kıdemli ve aktif bilim insanlarındandır. Sosyoloji ve Siyaset Bilimi Nermin Abadan-Unat'ın en önemli çalışma alanı göç sosyolojisidir. 1960'lardan itibaren Türk işçilerin Avrupa'ya göçünü bilimsel olarak inceleyen ilk akademisyenlerden biridir. "Göç ve Gelişme" (1976) adlı kitabı, bu alanda bir klasik haline gelmiştir. Diğer bir önemli çalışma alanı ise kadın çalışmalarıdır. "Türk Toplumunda Kadın" (1979) adlı eseri, Türkiye'de feminist sosyolojinin temel taşları...
Devamı

Osmanlı İmparatorluğu

-
Resim
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (1299-1922) Osmanlı İmparatorluğu, 1299 yılında Osman Gazi tarafından kurulmuş ve 1922’de resmen sona ererek 623 yıl boyunca varlığını sürdürmüştür. İşte Osmanlı tarihinin kuruluş, yükseliş, duraklama, gerileme ve çöküş dönemleri: Kuruluş Dönemi (1299-1453) 1299: Osman Gazi, Söğüt ve Domaniç merkezli Osmanlı Beyliği’ni kurdu. 1326: Orhan Gazi, Bursa’yı fethederek başkent yaptı. 1362: I. Murad, Edirne’yi alarak Balkanlara yöneldi. 1389: I. Kosova Savaşı’nda Osmanlı zafer kazandı, I. Murad şehit oldu. 1402: Ankara Savaşı’nda Timur’a yenildiler ve Fetret Devri başladı. 1413: Çelebi Mehmet, Osmanlı’yı yeniden toparladı. 1453: Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’u fethederek Bizans’ı yıktı ve Osmanlı’yı imparatorluk haline getirdi. Yükseliş Dönemi (1453-1579) II. Mehmet (Fatih) (1451-1481): İstanbul’un fethi, Karadeniz ve Balkan hâkimiyeti. Yavuz Sultan Selim (1512-1520): 1517: Mısır Seferi ile Memlükler’i yendi, Halifelik Osmanlı’ya...
Devamı

İBN-İ SİNA (980-1037)

-
Resim
İBN-İ SİNA Hayatı İbn Sina, 980 yılında Buhara yakınlarındaki Afşana köyünde dünyaya geldi. Olağanüstü bir zekâya sahipti ve henüz on yaşına gelmeden Kur'an'ı ezberledi. Genç yaşta felsefe, tıp, matematik, fizik ve astronomi gibi çeşitli alanlarda kendini eğitti. On sekiz yaşına geldiğinde, döneminin en saygın hekimlerinden biri haline gelmişti. Samani ve Büveyhi saraylarında hekimlik ve danışmanlık yaptı, bir yandan da öğrenci yetiştirdi. Bilim ve düşünceye adanmış bir ömrün ardından, 1037 yılında Hamedan'da (günümüz İran'ında) vefat etti. Tıp İbn Sina, tıp tarihinin en büyük isimlerinden biri olarak kabul edilir. En ünlü eseri "el-Kanun fi't-Tıb" (Tıbbın Kanunu), yaklaşık altı yüzyıl boyunca hem Doğu'da hem de Batı'da temel tıp ders kitabı olarak okutulmuştur. Bu dev eserde, insan anatomisi, hastalıklar, teşhis yöntemleri ve ilaçlar hakkında sistematik bilgiler derlemiştir. Mikrop teorisinin bilinmediği bir dönemde, hastalıkların bulaşıcı olduğun...
Devamı