Harezmşahlar Devleti

-

 Harezmşahlar Devleti


Harezmşahlar Devleti (1077-1231)

Harezmşahlar Devleti, 11. yüzyılda Orta Asya'da kurulmuş ve özellikle 12. ve 13. yüzyıllarda büyük bir güç haline gelmiş bir Türk-Müslüman devletidir. Harezmşahlar, özellikle Moğol istilası öncesinde Orta Asya, İran ve çevresindeki topraklarda önemli bir etki yaratmıştır.

Kuruluş Dönemi (1077-1097)

Harezmşahlar, 1040'lı yıllarda Selçuklu Devleti'nin topraklarında ortaya çıkmaya başlamışlardır. İlk olarak, Harezm bölgesinde, Selçuklulara bağlı bir yönetim olarak faaliyet göstermişlerdir. 1077 yılında Anuş Tigin, Harezm bölgesinin hükümdarı olmuştur ve böylece Harezmşahlar Devleti’nin temelleri atılmıştır. Anuş Tigin, Selçuklu Sultanı Melikşah tarafından Harezm bölgesine atandı ve Harezm’deki bağımsız yönetim için bir temel oluşturdu.

Yükseliş Dönemi (1097-1194)

Harezmşahlar, özellikle I. Alaeddin Tekiş (1097-1128) ve II. Alaeddin Keykubat (1212-1220) dönemlerinde büyük bir güç kazandılar. Bu dönemde Harezmşahlar, Selçuklu Devleti’nden bağımsızlıklarını ilan ettiler ve Orta Asya ile İran'da etkili bir yönetim kurdular.I. Alaeddin Tekiş, 1100'lerin başında Harezm'i Selçuklu yönetiminden tamamen bağımsız kıldı. Ayrıca, Harezmşahlar, İran, Azerbaycan, Horasan ve Maveraünnehir gibi geniş topraklara sahip oldu.II. Alaeddin Keykubat, Harezmşahlar’ın en güçlü hükümdarlarından biri oldu ve aynı zamanda Büyük Selçuklu Devleti’ne karşı zaferler kazandı. Bu dönemde Harezmşahlar, Moğol istilasından önceki son büyük Türk-İslam devletlerinden biri olarak varlık gösterdi.

Moğol İstilası ve Yıkılış (1218-1231)

Harezmşahlar Devleti’nin sonu, Cengiz Han’ın Moğol İmparatorluğu tarafından gerçekleştirdiği büyük bir istilayla gelmiştir.1218 yılında, Cengiz Han, Harezmşahlar Devleti’ni fethetmek için büyük bir sefer başlatmıştır. Cengiz Han, Harezmşahlar hükümdarı Alaeddin Muhammed’i öfkeden dolayı işgal etmeye karar vermiştir.1219-1221 yılları arasında Harezmşahlar, Moğollar tarafından büyük bir saldırıya uğramış ve şehirleri yerle bir edilmiştir.1220’de başkent Gürgenç düşmüş ve hükümdar Alaeddin Muhammed, kaçarken hayatını kaybetmiştir.1231’de, Harezmşahlar Devleti tamamen yıkılmıştır ve bu tarihten sonra toprakları Moğolların eline geçmiştir

Harezmşahlar Devleti’nin Özellikleri 

  • Kuruluş: 1077 yılında Anuş Tigin tarafından Harezm bölgesinde kuruldu.
  • Bağımsızlık: Harezmşahlar, başlangıçta Selçuklu Devleti’ne bağlıydı, ancak I. Alaeddin Tekiş (1097-1128) döneminde tamamen bağımsızlıklarını ilan ettiler.
  • En Güçlü Dönem: II. Alaeddin Keykubat (1212-1220) döneminde en güçlü dönemi yaşadılar.
  • Büyük İmparatorluk: Harezm, İran, Azerbaycan, Horasan ve Maveraünnehir gibi geniş topraklarda hüküm sürdüler.

  • Moğol İstilası: 1218-1221 yıllarında Cengiz Han’ın Moğol İmparatorluğu tarafından fethedildi, 1231'de devleti tamamen yıkıldı. 

    •         Harezmşahlar Devleti’nin Buluşları      

  • Medrese ve Camiler: Harezmşahlar, bilim ve eğitim için medreseler kurdular. Aynı zamanda cami ve saraylar inşa ederek şehirlerin kültürel merkezler olmasına katkı sağladılar.
  • İslam Dünyasına Katkılar: Harezmşahlar, İslam kültürünü Orta Asya ve İran’a yaymış ve bu bölgede Türk-İslam kültürünü güçlendirmiştir.

    •    


    16 TÜRK DEVLETİ - HAREZMŞAHLAR - 12. BÖLÜM             

    Yorumlar

    Yorum Gönder

    Bu blogdaki popüler yayınlar

    NERMİN ABADAN-UNAT (d. 1921)

    -
    Resim
     NERMİN ABADAN-UNAT  Hayatı 1921'de Viyana'da doğdu. Babası diplomat olduğu için çocukluğu Avrupa'da geçti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ni bitirdi. Almanya'da sosyoloji doktorası yaptı. Türkiye'ye döndükten sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde öğretim üyesi oldu. Türkiye'de sosyoloji ve siyaset bilimi alanlarının gelişmesine büyük katkı sağladı. Halen (2024 itibariyle) 103 yaşında olan Abadan-Unat, Türkiye'nin en kıdemli ve aktif bilim insanlarındandır. Sosyoloji ve Siyaset Bilimi Nermin Abadan-Unat'ın en önemli çalışma alanı göç sosyolojisidir. 1960'lardan itibaren Türk işçilerin Avrupa'ya göçünü bilimsel olarak inceleyen ilk akademisyenlerden biridir. "Göç ve Gelişme" (1976) adlı kitabı, bu alanda bir klasik haline gelmiştir. Diğer bir önemli çalışma alanı ise kadın çalışmalarıdır. "Türk Toplumunda Kadın" (1979) adlı eseri, Türkiye'de feminist sosyolojinin temel taşları...
    Devamı

    Osmanlı İmparatorluğu

    -
    Resim
    Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (1299-1922) Osmanlı İmparatorluğu, 1299 yılında Osman Gazi tarafından kurulmuş ve 1922’de resmen sona ererek 623 yıl boyunca varlığını sürdürmüştür. İşte Osmanlı tarihinin kuruluş, yükseliş, duraklama, gerileme ve çöküş dönemleri: Kuruluş Dönemi (1299-1453) 1299: Osman Gazi, Söğüt ve Domaniç merkezli Osmanlı Beyliği’ni kurdu. 1326: Orhan Gazi, Bursa’yı fethederek başkent yaptı. 1362: I. Murad, Edirne’yi alarak Balkanlara yöneldi. 1389: I. Kosova Savaşı’nda Osmanlı zafer kazandı, I. Murad şehit oldu. 1402: Ankara Savaşı’nda Timur’a yenildiler ve Fetret Devri başladı. 1413: Çelebi Mehmet, Osmanlı’yı yeniden toparladı. 1453: Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’u fethederek Bizans’ı yıktı ve Osmanlı’yı imparatorluk haline getirdi. Yükseliş Dönemi (1453-1579) II. Mehmet (Fatih) (1451-1481): İstanbul’un fethi, Karadeniz ve Balkan hâkimiyeti. Yavuz Sultan Selim (1512-1520): 1517: Mısır Seferi ile Memlükler’i yendi, Halifelik Osmanlı’ya...
    Devamı

    İBN-İ SİNA (980-1037)

    -
    Resim
    İBN-İ SİNA Hayatı İbn Sina, 980 yılında Buhara yakınlarındaki Afşana köyünde dünyaya geldi. Olağanüstü bir zekâya sahipti ve henüz on yaşına gelmeden Kur'an'ı ezberledi. Genç yaşta felsefe, tıp, matematik, fizik ve astronomi gibi çeşitli alanlarda kendini eğitti. On sekiz yaşına geldiğinde, döneminin en saygın hekimlerinden biri haline gelmişti. Samani ve Büveyhi saraylarında hekimlik ve danışmanlık yaptı, bir yandan da öğrenci yetiştirdi. Bilim ve düşünceye adanmış bir ömrün ardından, 1037 yılında Hamedan'da (günümüz İran'ında) vefat etti. Tıp İbn Sina, tıp tarihinin en büyük isimlerinden biri olarak kabul edilir. En ünlü eseri "el-Kanun fi't-Tıb" (Tıbbın Kanunu), yaklaşık altı yüzyıl boyunca hem Doğu'da hem de Batı'da temel tıp ders kitabı olarak okutulmuştur. Bu dev eserde, insan anatomisi, hastalıklar, teşhis yöntemleri ve ilaçlar hakkında sistematik bilgiler derlemiştir. Mikrop teorisinin bilinmediği bir dönemde, hastalıkların bulaşıcı olduğun...
    Devamı